ฮอร์โมน เป็นสารเคมีสำคัญในร่างกายที่มีอยู่ในร่างกายของทุกคน ทุกเพศและทุกวัย สร้างจากต่อมไร้ท่อต่างๆ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมการทำงานของเซลล์ในร่างกาย เราทุกคนก็ล้วนมีฮอร์โมนหลากหลายชนิด สามารถจำแนกได้หลายกลุ่ม และประเภทตามหน้าที่การทำงานของฮอร์โมนชนิดนั้นๆ แต่เมื่ออายุมากขึ้นปริมาณฮอร์โมนต่างๆ ในร่างกายก็จะพร่องลงไป ส่งผลให้ฮอร์โมนทำงานไม่ปกติไม่ว่าจะมากไปหรือน้อยไปก็จะทำให้เกิดภาวะผิดปกติต่างๆได้ และเพิ่มโอกาสในการเกิดโรคภัยต่างๆ ได้
การตรวจวัดระดับฮอร์โมนในร่างกายจึงถือเป็นสิ่งที่สามารถช่วยให้เราทราบได้ว่า ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับเรานั้น เกิดมาจากการพร่องลงของฮอร์โมนตัวใด และนำไปสู่การวิเคราะห์เพื่อวางแผนการรักษาและดูแลสุขภาพของเราให้ดีขึ้นได้นั่นเอง
ฮอร์โมน คืออะไร?
ฮอร์โมน (Hormone) คือ สารเคมีที่ร่างกายผลิตขึ้นมาจากต่อมไร้ท่อ (endocrine glands) หรือเนื้อเยื่อ และลำเลียงไปตามกระแสเลือดไปยังเซลล์และอวัยวะต่างๆ ช่วยในการสื่อสารระหว่างเซลล์ ทำหน้าที่ร่วมกับอวัยวะต่างๆ และควบคุมระบบของร่างกายให้ทำงานได้อย่างปกติ โดยฮอร์โมนจะหลั่งออกมาจากต่อมไร้ท่อ แล้วซึมเข้าสู่เส้นเลือด อาศัยระบบไหลเวียนโลหิต ส่งต่อไปยังเซลล์และอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย เพื่อทำให้ร่างกายทำงานได้ปกติ
หน้าที่ และความสำคัญของฮอร์โมน
หน้าที่หลักๆ ของฮอร์โมนทำหน้าที่เป็นตัวส่งสารเคมีระหว่างเซลล์กลุ่มหนึ่งไปยังอีกเซลล์หนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่ในการกระตุ้นการเจริญเติบโต ควบคุมระบบภูมิคุ้มกัน และกระบวนการต่างๆของร่างกายในแต่ละช่วงเวลาและอายุ และควบคุมกระบวนการ Metabolism ต่างๆ ในร่างกาย ดังนี้
- ควบคุมการเจริญเติบโตและพัฒนา ฮอร์โมนมีบทบาทในการส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาของเนื้อเยื่อ อวัยวะ และระบบต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น การเจริญเติบโตของเซลล์กล้ามเนื้อ การพัฒนาของกระดูกและเนื้อเยื่อที่เกี่ยวข้อง
- ควบคุมการทำงานของร่างกาย ฮอร์โมนมีบทบาทในการควบคุมและปรับปรุงฟังก์ชันต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด การควบคุมความดันโลหิต การควบคุมระบบภูมิคุ้มกัน และการควบคุมกระบวนการทางเพศ
- ส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ ฮอร์โมนทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ ทำให้เซลล์ในร่างกายสื่อสารและปรับพันธุกรรมต่าง ๆ ในการทำงาน
ฮอร์โมน ในร่างกายมีกี่ประเภท
- เพปไทด์ฮอร์โมน (Peptide Hormone) เช่น อินซูลิน (Insulin) หรือ ฮอร์โมนกระตุ้นการเจริญเติบโต (Growth Hormone)
- สเตียรอยด์ฮอร์โมน (Steroid Hormone) ฮอร์โมนเพศ เช่น เทสโตสเตอโรน (Testosterone) หรือ คอร์ติโซน (Cortisol)
- อะมีนฮอร์โมน (Amine Hormone) เช่น อะดรีนาลีน (Adrenaline) โดพามีน (Dopamine) หรือ เมลาโทนิน (Melatonin)
ชนิดของฮอร์โมนที่สำคัญกับระบบร่างกายของเรา
- เอ็นโดรฟิน ช่วยเรื่องความสุข ความพึงพอใจ
- โดพามีน เกี่ยวข้องกับความพึงพอใจ ความจำและการเรียนรู้ต่างๆ
- เซโรโทนิน ช่วยต้านความเครียด ต้านทานความหงุดหงิด ไม่มีสมาธิ นอนไม่หลับ
- โกรทฮอร์โมน ช่วยกระตุ้นการพัฒนาเซลล์ในเด็กให้เจริญเติบโต และฟื้นฟูเซลล์ในผู้ใหญ่
- เอสโทรเจน ควบคุมในด้านอารมณ์ต่างๆและความจำรวมไปถึงมวลกระดูกในผู้หญิง
- เทสโทสเทอโรน ควบคุมเรื่องมลกระดูกและกล้ามเนื้อต่างๆ
- ไทรอยด์ ควบคุมการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย ระดับไขมันในเลือด
- คอร์ติซอล ชะลอความเสื่อมของเซลล์ กระตุ้นร่างกายให้กระตือรือร้น
- เมลาโทนิน ช่วยในเรื่องการพักผ่อนและนอนหลับ
ต่อมไร้ท่อที่สร้างฮอร์โมน มีอะไรบ้าง ?
- ต่อมใต้สมอง (Pituitary) เป็นศูนย์บัญชาการใหญ่ของร่างกาย มีหน้าที่สร้างฮอร์โมนที่ควบคุมการทำงานของต่อมธัยรอยด์, ต่อมหมวกไต และระบบสืบพันธุ์, ควบคุมการตกไข่ และการสร้างเซลล์อสุจิ (สเปอร์ม) นอกจากนี้ยังสร้างฮอร์โมนเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของร่างกาย ควบคุมระดับน้ำในร่างกาย และ การบีบตัวของมดลูกในเพศหญิงขณะคลอดด้วย
- ต่อมหมวกไต (Adrenal) อยู่ที่ขั้วบนของไต มีหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศ และการเผาไหม้ของร่างกาย เพื่อให้เกิดพลังงาน และความกล้าเมื่อตกใจสุดขีด ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของต่อมใต้สมองด้วย ,
- ต่อมไทรอยด์ (Thyroid) สร้างฮอร์โมน มีหน้าที่ควบคุมการเผาไหม้ของอาหารและรักษาระดับอุณหภูมิของร่างกาย
- ต่อมใต้สมอง
- ต่อมหมวกไต
- ต่อมธัยรอยด์
- ต่อมพาราธัยรอยด์
- ตับอ่อน
- รังไข่
- อัณฑะ
- ต่อมพาราธัยรอยด์ (Parathyroid) อยู่ใต้ต่อมธัยรอยด์ มีหน้าที่ควบคุมระดับหินปูนหรือแคลเซียม (Calcium) และฟอสฟอรัสของร่างกาย
- ต่อมภายในตับอ่อน (Islet of Langerhan) สร้างฮอร์โมนที่เรียกว่า อินซูลิน (Insulin) ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมระดับน้ำตาลของร่างกาย ถ้าขาดฮอร์โมนชนิดนี้ จะทำให้เป็นโรคเบาหวาน
- รังไข่(Ovaries) ในเพศหญิง และ อัณฑะ (Test is) ในเพศชาย มีหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศ ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของต่อมใต้สมองอีกทอดหนึ่ง ถ้าขาดความพอดี ก็กลายเป็นโรค
การเข้าใจเกี่ยวกับฮอร์โมน และบทบาทของฮอร์โมนในร่างกายมนุษย์เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยในการรักษาสุขภาพที่ดีและควบคุมฟังก์ชันต่าง ๆ ของร่างกาย เพื่อให้ร่างกายทำงานได้อย่างเป็นปกติและสมดุล นอกจากนี้ยังเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการวางแผนการดูแลสุขภาพในทุกๆ เด็กหรือผู้ใหญ่ที่ต้องการรักษาสุขภาพที่ดีในระยะยาว
ตรวจระดับฮอร์โมน ที่ภูเก็ตตรวจได้ที่ไหน?
ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก ให้บริการที่ใกล้ชิด ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมทั้งทีมงานที่มีความชำนาญ พร้อมให้คำปรึกษาและ การรักษา โดยคุณสามารถเข้ารับบริการได้ทั้ง walk-in หรือนัดหมายล่วงหน้า เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการเข้ารับบริการ
ช่องทางการติดต่อ
สาขาลากูน่า
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาลากูน่า ตั้งอยู่ที่ 58/1 ตำบลเชิงทะเล อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 83100
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 21.00 น.
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 236 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/SXaeLrSU9Lx47YPH6
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmclaguna.youcanbook.me
สาขาในเมือง
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาเมืองภูเก็ต ตั้งอยู่ที่ 41/7-41/8 ตำบลตลาดเหนือ อำเภอเมืองภูเก็ต จ.ภูเก็ต 83000
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 20.00 น.
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 288 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/yeU9qNArGg3qdwZw9
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmctown.youcanbook.me
สาขาหอนาฬิกา
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาหอนาฬิกา 206/8 ถ. ภูเก็ต ตำบลตลาดใหญ่ อำเภอเมืองภูเก็ต ภูเก็ต 83000
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 10.00- 20.00น. (ช่วงเเรก)
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 696 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/svPvTabmmD1DHe9v9
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://phuketmedicalclinic.youcanbook.me
