เรื่องของอาการผิดปกติต่ออวัยวะภายในร่างกาย เป็นสิ่งที่เราไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่าภายนอก ดังนั้นในหลายๆ ครั้งกว่าจะรู้ตัวว่าเป็นโรคร้ายอันตราย ก็อาจจะมีอยู่ในขั้นรุนแรงจนทำให้การรักษาเป็นไปด้วยความยากลำบากได้
เมื่อผู้หญิงเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ควรเข้ารับการตรวจภายในทุกคน แม้จะรู้สึกเขินอาย โดยเฉพาะสาวโสดที่ยังไม่เคยแต่งงาน หรือมีเพศสัมพันธ์มาก่อน แต่อย่างไรก็ตามเรื่องของสุขภาพภายในสตรีนับว่าเป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากมีความซับซ้อน เชื่อมโยงระบบสืบพันธุ์ของสตรีหลายส่วน ทั้งปากช่องคลอด ช่องคลอด ปากมดลูก มดลูก ปีกมดลูก และรังไข่ ซึ่งโดยปกติแล้วแพทย์จะแนะนำให้ผู้หญิงทุกคนตรวจภายในเป็นประจำทุกปี พร้อมตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ซึ่งเป็นตัวการคร่าชีวิตหญิงไทยในลำดับต้นๆ เลยทีเดียว
ดังนั้นเพื่อป้องกันปัญหาภายในของคุณผู้หญิง หากมีอายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจภายใน การตรวจภายในไม่ได้เป็นน่ากลัวอย่างที่หลายคนคิด หากเปรียบเทียบกับประโยชน์ที่จะได้รับ จะได้ทราบว่าตัวเองมีปัญหาอะไรหรือไม่ ถ้ามีจะได้แก้ไขทันเวลา และเพื่อสุขภาพที่ดี ดังนั้น แนะนำให้ผู้หญิงทุกราย เข้ารับการตรวจภายในพร้อมคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำทุกปี เพื่อลดโอกาสเสี่ยงโรคร้าย
ตรวจภายใน คืออะไร?
การตรวจภายใน (Pelvic exam) คือ การตรวจหาความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ผู้หญิง หรือเป็นการตรวจหาความผิดปกติอวัยวะในอุ้งเชิงกรานของสตรี ทั้งภายนอกและภายใน รวมถึงอวัยวะข้างเคียง โดยเรียงจากข้างนอกเข้าไปข้างใน ได้แก่ ปากช่องคลอด ช่องคลอด ปากมดลูก มดลูก ปีกมดลูก ท่อรังไข่ ละรังไข่
การตรวจภายใน เป็นการตรวจเพื่อประเมินสุขภาพของระบบสืบพันธุ์เพศหญิง ช่วยคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และค้นหาสาเหตุของความผิดปกติของโรคทางนรีเวช ซึ่งต้องตรวจภายในเท่านั้นจึงจะทราบถึงความผิดปกติ เช่น ช็อกโกแลตชีสต์ ที่เป็นสาเหตุหลักของการปวดประจำเดือนและมีลูกยาก ซึ่งผู้หญิงเป็นกันมาก และการตรวจภายจะช่วยตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ตรวจหาการติดเชื้อที่ช่องคลอด ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือโรคอื่นๆ ซึ่งส่วนใหญ่สามารถทราบผลภายในหนึ่งวัน
ผู้หญิงสามารถตรวจภายในได้ทุกช่วงอายุ ยกเว้นคนที่ผ่าตัดมดลูกพร้อมปากมดลูกไปแล้วก็ไม่จำเป็นต้องตรวจภายใน
โรคที่ต้องตรวจภายใน สำหรับผู้หญิงมีโรคมากมายที่เกิดขึ้นจากความเกี่ยวข้องของอวัยวะ ได้แก่
- รังไข่ (Ovary)
- ท่อนำไข่ (Fallopian Tube)
- มดลูก (Uterus)
- เยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrium)
- ปากมดลูก (Cervix)
- ช่องคลอด (Vagina)
- กระเพาะปัสสาวะ (Bladder)
- ทวารหนัก (Anus)
- อวัยวะสืบพันธุ์ส่วนนอก (Genital Organs Outside)
โรคทางนรีเวช ภายในของผู้หญิงที่พบบ่อย
- โรคตกขาว
- เลือดออกผิดปกติ
- ประจำเดือนมาไม่ตรงหรือมาน้อย
- ปวดท้องมากเวลามีประจำเดือน
- ปวดท้องน้อยเรื้อรัง
- เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
ทำไมการตรวจภายในจึงมีความสำคัญ
อวัยวะภายในของผู้หญิงมีความซับซ้อน และเป็นระบบปิด ซึ่งอาจถูกรบกวนจากปัจจัยภายนอก และส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้ เช่น การมีเพศสัมพันธ์ การตั้งครรภ์และการคลอด และยังอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคและความผิดปกติต่างๆ ภายในอวัยวะสืบพันธุ์ได้อีกด้วย
ซึ่งโรคทางนรีเวช เช่น เนื้องอกในมดลูก ช็อกโกแลตซีสต์ (Chocolate cyst) ถุงน้ำในรังไข่ (Cystic Ovary) หรือช่องคลอดอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เป็นโรคที่ในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ กว่าจะรู้ตัว โรคเหล่านี้ก็อาจเข้าสู่ระยะรุนแรง และอาจจำเป็นต้องรักษาด้วยวิธีการผ่าตัด
นอกจากนี้ยังมีโรคที่น่ากังวลอีกหนึ่งโรค นั่นก็คือ โรคมะเร็งปากมดลูก ซึ่งเป็นชนิดของมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 2 ในผู้หญิงไทย นอกจากนี้ยังได้รับผลพวงอื่น ๆ เกี่ยวกับระบบอวัยวะภายใน เช่น มดลูก รังไข่ ฯลฯ โดยปัญหาที่พบมากคือ ปวดท้องประจำเดือนเรื้อรัง มีลูกยาก หรือเป็นอันตรายถึงชีวิตถ้าเป็นมะเร็ง ดังนั้น การตรวจภายในจึงจำเป็นสำหรับผู้หญิงทุกคน
การตรวจภายในช่วยตรวจวินิจฉัยอาการทางระบบอวัยวะสืบพันธุ์ของเพศหญิง เช่น เลือดออกทางช่องคลอด อาการปวดอุ้งเชิงกราน ตกขาว หรือปัญหาทางระบบทางเดินปัสสาวะ และยังสามารถช่วยตรวจหาสัญญาณของโรคต่าง ๆ เช่น โรคทางเพศสัมพันธ์ ถุงน้ำรังไข่ เนื้องอกในมดลูก และมะเร็งได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
การตรวจภายใน ตรวจอะไรบ้าง?
- การตรวจภายใน เพื่อตรวจดูความผิดปกติ และคลำอวัยวะภายนอกและภายในอุ้งเชิงกราน ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ
- การตรวจประเมินบริเวณภายนอก
- การตรวจประเมินในช่องคลอด
- คลำประเมินอวัยวะในอุ้งเชิงกราน
- ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก คือการเก็บตัวอย่างเซลล์ บริเวณปากมดลูกไปตรวจ ว่ามีลักษณะผิดแปลกไปจากเดิมหรือไม่ รวมทั้งดูการอักเสบและการติดเชื้อในเบื้องต้น เช่นการติดเชื้อรา หรือเชื้อแบคทีเรีย เป็นต้น
- การคัดกรองมะเร็งปากมดลูก เช่น Pap smear, HPV test
- การคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ที่มีประสิทธิภาพในการตรวจพบความผิดปกติที่ดีที่สุด คือการตรวจ CO-TEST ด้วยวิธี Pap smear ร่วมกับ HPV DNA test
- ตรวจอัลตร้าซาวด์มดลูก และรังไข่
- ตรวจหาเชื้อไวรัส และเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
- PCR for HPV : ตรวจหาการติดเชื้อHPV ที่เป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูก
- PCR for STD11 : ตรวจการติดเชื้อโรคติต่อทางเพศ 11 ชนิด
- การตรวจวินิจฉัยอื่นๆเพิ่มเติม เช่น การอัลตราซาวน์ช่องท้องส่วนล่าง
อาการแบบไหนที่ควรตรวจภายใน
- เมื่อช่องคลอดมีเลือดออกผิดปกติ หรือมีประจำเดือนมาไม่ปกติ เช่น มีประจำเดือนมามากหรือน้อยผิดปกติ รอบเดือนนานกว่า 35 วันหรือสั้นกว่า 21 วัน ประจำเดือนมากะปริดกะปรอย มีลิ่มเลือดปน มีกลิ่นเหม็น
- ตกขาวผิดปกติ มีปริมาณมาก มีสีที่เปลี่ยนไป กลิ่นที่ผิดปกติหรือมีกลิ่นเหม็น มีตกขาวเป็นมูกข้นคล้ายแป้ง มีสีเขียวหรือเหลือง และเริ่มส่งกลิ่นแรงขึ้น มีเลือดออกจากช่องคลอดที่ไม่ใช่ประจำเดือน
- ปวดหน่วงบริเวณท้องน้อย ทั้งในช่วงที่มีประจำเดือนและไม่มีประจำเดือน
- รู้สึกแสบขัดในช่องคลอด
- อาการปวดท้องน้อย
- สงสัยว่ามีก้อนหรือคลำเจอก้อน หรือพบความผิดปกติที่บริเวณท้องน้อย
นอกจากนี้ หากไม่มีอาการผิดปกติ บุคคลเหล่านี้ควรเข้ารับการตรวจภายในเช่นกัน ได้แก่
- ผู้หญิงที่มีอายุ 21 ปีขึ้นไป
- ผู้ป่วยที่เคยผ่าตัดเอามดลูกออก
- ผู้ที่ได้รับวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูกHPV ยังคงต้องเข้ารับการตรวจภายในและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกสม่ำเสมอ หรือตามแพทย์นัด
- ผู้ที่ตรวจพบโรคติดเชื้อจากการมีเพศสัมพันธ์ หรือความผิดปกติอื่นๆ
- ผู้หญิงที่มีบุตรยาก และผู้หญิงที่เริ่มตั้งครรภ์ รวมถึงผู้ที่จะเริ่มคุมกำเนิด
- สตรีที่ผ่านการมีเพศสัมพันธ์แล้วควรตรวจภายในทุกปี เพื่อตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก
การเตรียมตัวก่อนไปตรวจภายใน
- ไม่ควรล้างช่องคลอด เพราะจะทำให้สิ่งที่ต้องการตรวจหายไป โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการตกขาวผิดปกติ
- ไม่สอดยาหรือเหน็บยาใดๆ เข้าไปในช่องคลอดก่อนเข้ารับการตรวจ อย่างน้อย 3 วัน เพราะอาจทำให้ผลตรวจคลาดเคลื่อนได้
- งดมีเพศสัมพันธ์ อย่างน้อย 3 วัน เพื่อให้ได้ผลตรวจที่ชัดเจน
- ไม่ควรตรวจขณะมีประจำเดือน เพราะเสี่ยงทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย ยกเว้นมีประจำเดือนมากผิดปกติ มีประจำเดือนนานผิดปกติ หรือปวดท้องมากขณะมีประจำเดือน สามารถเข้าตรวจภายในได้ทันที
- ควรสวมใส่เสื้อผ้าที่ง่ายต่อการเปลี่ยนชุด และปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนเข้ารับการตรวจ
- ไม่ต้องโกนขนก่อนเข้ารับการตรวจภายใน
- ไม่ต้องงดน้ำและอาหารก่อนเข้ารับการตรวจภายใน
การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการตรวจภายใน
ก่อนการตรวจภายใน
การตรวจภายในจะทำหลังจากที่แพทย์ซักประวัติสุขภาพเรียบร้อยแล้ว เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการวินิจฉัย การตรวจภายใน ควรตรวจในวันที่ไม่มีประจําเดือน เนื่องจากประจำเดือนอาจทำให้ผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกคลาดเคลื่อนได้ โดยก่อนเข้ารับการตรวจสามารถแจ้งให้แพทย์ทราบถึงข้อกังวลใจที่มีอยู่
ระหว่างการตรวจภายใน
การตรวจจะใช้เวลาประมาณ 10 นาที เจ้าหน้าที่จะให้ผู้เข้ารับการตรวจเปลี่ยนชุดและนอนหงายพร้อมวางขาบนขาหยั่ง แพทย์จะพูดคุยและแจ้งให้ทราบถึงขั้นตอนการตรวจเพื่อคลายความกังวลของผู้รับการตรวจ
- การตรวจบริเวณภายนอกด้วยสายตา แพทย์จะตรวจบริเวณอวัยวะเพศเพื่อดูว่ามีรอยแดง รอยบวม หรืออาการระคายเคืองใด ๆ หรือไม่
- การตรวจภายใน แพทย์จะสอดคีมปากเป็ด (Vaginal Speculum) เข้าไปในช่องคลอด เพื่อทำการถ่างขยายปากช่องคลอด และใช้ไฟฉายส่องดูปากมดลูก และผนังช่องคลอด เพื่อให้มองเห็นบริเวณภายในช่องคลอดและปากมดลูก
- หลังจากนั้นจะนำเครื่องมือออก แล้วใช้นิ้วมือสอดเข้าไปตรวจช่องคลอด คลำปากมดลูก รอบๆ คอปากมดลูก ตัวมดลูก ปีกมดลูก รังไข่ และใช้มืออีกข้างกดเบา ๆ ลงบนท้องน้อย เพื่อตรวจดูขนาดและรูปร่างของมดลูก รวมถึงตรวจว่ามีตำแหน่งที่บวมหรือการเจริญเติบโตที่ผิดปกติหรือไม่
- หากตรวจหามะเร็งปากมดลูก หรือการตรวจแปปเสมียร์ (Pap smear) และเชื้อไวรัส HPV แพทย์จะใช้ไม้สวอปเก็บตัวอย่างเซลล์ปากมดลูกแล้วส่งไปยังห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก โดยอาจต้องรอผลนาน 2-3 วันหรือหนึ่งสัปดาห์
- หากตรวจอัลตราซาวด์ช่องคลอดร่วมด้วย แพทย์จะสอดอุปกรณ์เข้าไปทางช่องคลอด ซึ่งจะแสดงผลผ่านทางจอมอนิเตอร์ ช่วยให้แพทย์มองเห็นมดลูกและรังไข่ได้ชัดเจนขึ้นกว่าเดิม
- การตรวจทางทวารหนัก ในบางรายแพทย์อาจสอดนิ้วเพื่อตรวจและสัมผัสว่ามีเนื้องอกหรือความผิดปกติใด ๆ ในทวารหนักหรือไม่
ในระหว่างการตรวจภายใน ผู้เข้ารับการตรวจอาจรู้สึกกังวลและไม่สบายตัว ควรพยายามผ่อนคลายโดยการหายใจเข้าลึก ๆ ไม่เกร็งหัวไหล่ ท้องและขา โดยปกติแล้วการตรวจภายในจะไม่ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดใด ๆ หากรู้สึกเจ็บ ควรแจ้งแพทย์ทันที
ตรวจภายใน กี่วันรู้ผล?
โดยทั่วไปหลังการตรวจภายใน สามารถทราบผลได้ภายในวันเดียวกับวันที่เข้ารับการตรวจ หากผลออกมาเป็นปกติก็สามารถกลับบ้านได้ทันทีโดยไม่ต้องพักฟื้น แต่ในกรณีที่ทำการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกไม่ว่าจะด้วยวิธีแปปสเมียร์ หรือ ตินเพร็พ จะต้องรอผลจาก Lab ประมาณ 1 สัปดาห์ ซึ่งแพทย์นัดมาฟังผลอีกครั้ง แต่ในกรณีที่ตรวจพบสิ่งปกติอื่นๆ แพทย์อาจต้องทำการตรวจในด้วยวิธีการอื่นแบบจำเพาะเจาะงตามความเหมาะสมในขั้นตอนต่อไป
เพื่อความมั่นใจว่าสุขภาพภายในของเราว่าปกติดี หรือ หากมีความผิดปกติ การตรวจภายในเป็นประจำทุกปี จะทำให้เราพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่นๆ ในระยะเริ่มแรก เพื่อนำไปสู่การรักษาได้อย่างรวดเร็วทันท่วงที ก่อนลุกลาม ทำให้การรักษาได้ผลดี การตรวจภายในไม่ได้เป็นน่ากลัวอย่างที่หลายคนคิด หากเปรียบเทียบกับประโยชน์ที่จะได้รับ ดังนั้น แนะนำให้ผู้หญิงทุกราย เข้ารับการตรวจภายในพร้อมคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำทุกปี เพื่อลดโอกาสเสี่ยงโรคร้าย
การตรวจภายใน สำหรับผู้หญิง ที่ภูเก็ตตรวจได้ที่ไหน?
ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก ให้บริการที่ใกล้ชิด ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมทั้งทีมงานที่มีความชำนาญ พร้อมให้คำปรึกษาและ การรักษา โดยคุณสามารถเข้ารับบริการได้ทั้ง walk-in หรือนัดหมายล่วงหน้า เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการเข้ารับบริการ
ช่องทางการติดต่อ
สาขาลากูน่า
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาลากูน่า ตั้งอยู่ที่ 58/1 ตำบลเชิงทะเล อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 83100
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 21.00 น.
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 236 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/SXaeLrSU9Lx47YPH6
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmclaguna.youcanbook.me
สาขาในเมือง
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาเมืองภูเก็ต ตั้งอยู่ที่ 41/7-41/8 ตำบลตลาดเหนือ อำเภอเมืองภูเก็ต จ.ภูเก็ต 83000
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 20.00 น.
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 288 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/yeU9qNArGg3qdwZw9
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmctown.youcanbook.me
สาขาหอนาฬิกา
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาหอนาฬิกา 206/8 ถ. ภูเก็ต ตำบลตลาดใหญ่ อำเภอเมืองภูเก็ต ภูเก็ต 83000
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 10.00- 20.00น. (ช่วงเเรก)
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 696 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/svPvTabmmD1DHe9v9
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://phuketmedicalclinic.youcanbook.me
